ماده ۳۶۱ قانون مدنی: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
اگر در بیع عین | '''ماده ۳۶۱ قانون مدنی''': اگر در [[بیع]] [[عین معین]] معلوم شود که [[مبیع]] وجود نداشته بیع [[بطلان عقد|باطل]] است. | ||
* {{زیتونی|[[ماده ۳۶۰ قانون مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}} | |||
* {{زیتونی|[[ماده ۳۶۲ قانون مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}} | |||
== مواد مرتبط == | |||
* [[ماده ۱۰۲ قانون ثبت اسناد و املاک]] | |||
== توضیح واژگان == | == توضیح واژگان == | ||
* «بیع»، یعنی خرید و فروش،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد ششم) عقد بیع-عقد اجاره|ترجمه=|جلد=|سال=1392|ناشر=نگاه بینه|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4020664|صفحه=|نام۱=بهرام|نام خانوادگی۱=بهرامی|چاپ=4}}</ref> یا [[معامله]] [[مال|مالی]] با مال دیگر.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=ترمینولوژی فقه اصطلاح شناسی فقه امامیه|ترجمه=|جلد=|سال=1391|ناشر=پیک کوثر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=4086564|صفحه=|نام۱=حمید|نام خانوادگی۱=مسجدسرایی|چاپ=1}}</ref> | |||
* «عین معین»، مالی است که در عالم خارج موجود و مشخص باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد چهارم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=337440|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref> | |||
* «مبیع»، چیزی است که در معامله فروخته میشود.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد ششم) عقود معین|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3623352|صفحه=|نام۱=مرتضی|نام خانوادگی۱=یوسف زاده|چاپ=1}}</ref> | |||
== نکات تفسیری دکترین ماده ۳۶۱ قانون مدنی == | |||
[[عقد|قراردادی]] که موضوع آن، فروش کالایی باشد که در آینده ایجاد میگردد؛ [[بیع کلی]] است؛ نه عین معین.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی عقود معین (قسمت اول) (معاملات معوض، عقود تملیکی، بیع، معاوضه، اجاره، قرض)|ترجمه=|جلد=|سال=1374|ناشر=مدرس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=3647232|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=6}}</ref> | |||
حکم '''ماده ۳۶۱ قانون مدنی'''، در مورد مبیع [[در حکم عین معین]] نیز، جاری است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دوره مقدماتی حقوق مدنی (جلد اول) (درسهایی از عقود معین) (بیع، اجاره، قرض، جعاله، شرکت، صلح)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2877452|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=13}}</ref> | |||
== نکات توضیحی ماده ۳۶۱ قانون مدنی == | |||
طبیعت [[عقد تملیکی]]، دلالت بر وضع مفاد '''ماده ۳۶۱ قانون مدنی''' دارد؛ نه خصوصیت بیع.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=ماهیت قرارداد استصناع در حقوق ایران|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2728932|صفحه=|نام۱=سعید|نام خانوادگی۱=منصوری|چاپ=1}}</ref> | |||
== | == نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۳۶۱ قانون مدنی == | ||
{{هوش مصنوعی (ماده)}} | |||
# بیع باطل است اگر مشخص شود که مبیع وجود نداشتهاست. | |||
# '''ماده ۳۶۱ قانون مدنی''' به موضوع بیع عین معین اشاره میکند. | |||
# وجود مبیع در زمان عقد بیع، [[شرایط صحت معامله|شرط صحت قرارداد]] است. | |||
# بیع قراردادی است که مستلزم موجودیت کالا در زمان انعقاد است. | |||
# عدم وجود عین در زمان تنظیم قرارداد منجر به بطلان آن میشود. | |||
# '''ماده ۳۶۱ قانون مدنی''' به اطمینان از وجود مبیع در زمان عقد توجه دارد. | |||
# صحت قرارداد وابسته به وجود واقعی مبیع در زمان انعقاد معامله است. | |||
== رویههای قضایی == | |||
* به موجب [[دادنامه]] شماره ۵۴۰ مورخه ۱۳۷۰/۸/۱۴ شعبه ۲۲ [[دیوان عالی کشور]]، اگر در بیع عین معین، به هنگام انعقاد قرارداد، [[مورد معامله]] وجود نداشته باشد؛ در این صورت الزام [[بایع]] به تحویل مبیع، صحیح نمیباشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی در آیینه آرای دیوانعالی کشور (در بیع و احکام راجع به آن) (مواد 338 الی 395)|ترجمه=|جلد=|سال=1379|ناشر=فردوسی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=148240|صفحه=|نام۱=یداله|نام خانوادگی۱=بازگیر|چاپ=1}}</ref> | |||
* به موجب دادنامه شماره ۳۹۷ مورخه ۱۳۶۹/۶/۱۲ شعبه ۲۲ دیوان عالی کشور، بیع مالی که وجود خارجی ندارد؛ باطل است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی در آیینه آرای دیوانعالی کشور (در بیع و احکام راجع به آن) (مواد 338 الی 395)|ترجمه=|جلد=|سال=1379|ناشر=فردوسی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=148248|صفحه=|نام۱=یداله|نام خانوادگی۱=بازگیر|چاپ=1}}</ref> | |||
* [[رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره تکلیف دادگاه در فرض مردد بودن خواسته ها|رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره تکلیف دادگاه در فرض مردد بودن خواستهها]] | |||
* [[نظریه شماره ۲۱۱۴/۹۵/۷ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۲۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه]] | |||
* [[رای دادگاه درباره اعتبار و ماهیت قرارداد پیش فروش ساختمان (دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۱۵۰۱۳۴۷)]] | |||
به | == مصادیق و نمونهها == | ||
* اگر مالک اسبی بخواهد آن را بفروشد؛ لازم است که آن حیوان، به هنگام انعقاد بیع موجود باشد و چنانچه معلوم گردد [[مورد معامله]]، پیش از [[تراضی]] طرفین توسط گرگ دریده شده است؛ در این صورت بیع مزبور، به دلیل فقدان یکی از شرایط اساسی معامله، باطل است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد اول) (در اموال، مالکیت، حق انتفاع، حق ارتفاق، تعهدات بهطور کلی، بیع و معاوضه)|ترجمه=|جلد=|سال=1375|ناشر=اسلامیه|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=529400|صفحه=|نام۱=سیدحسن|نام خانوادگی۱=امامی|چاپ=17}}</ref> | |||
== مقالات مرتبط == | |||
* [[ماهیت حقوقی و شرایط ارکان اوراق بهادار اجاره]] | |||
* [[بیع مال غیر موجود (موضوع ماده 361 قانون مدنی)|بیع مال غیر موجود (موضوع ماده ۳۶۱ قانون مدنی)]] | |||
* [[پیش فروش ساختمان به مثابه بیع مال معین اعتباری]] | |||
* [[مقایسه ضمانت اجرای خریدار و فروشنده در فقه امامیه و حقوق ایران با بازفروش کالا در کنوانسیون بیع بینالمللی کالا (وین 1980)|مقایسه ضمانت اجرای خریدار و فروشنده در فقه امامیه و حقوق ایران با بازفروش کالا در کنوانسیون بیع بینالمللی کالا (وین ۱۹۸۰)]] | |||
* [[ماهیت و شرایط اختصاصی انعقاد قرارداد مرابحه در حقوق ایران]] | |||
* [[فروش سر درختی از منظر فقه امامیه و حقوق ایران؛ بررسی روایی - تحلیلی]] | |||
* [[واکاوی شرایط مهر و پرداخت آن به نرخ روز در حقوق ایران و مصر]] | |||
* [[انتقال مالکیت در بیع مال آینده]] | |||
* [[تحلیل شرط تقدیم انتقال مالکیت مبیع و آثار آن در حقوق ایران]] | |||
* [[جنبههای حقوقی قراردادهای سرمایهگذاری بیع متقابل (Buy Back) مفهوم، ماهیت و تشریفات انعقاد|جنبههای حقوقی قراردادهای سرمایهگذاری بیع متقابل (Buy Back) مفهوم، ماهیت و تشریفات انعقاد]] | |||
* [[انتقال مالکیت در بیع مال آینده]] | |||
* [[حقوق پیشفروشنده در قانون پیشفروش ساختمان و مقایسة آن با حقوق بایع در قانون مدنی|حقوق پیشفروشنده در قانون پیشفروش ساختمان و مقایسه آن با حقوق بایع در قانون مدنی]] | |||
* [[زمان انتقال مالکیت در قانون پیش فروش ساختمان مصوب سال 1389|زمان انتقال مالکیت در قانون پیش فروش ساختمان مصوب سال ۱۳۸۹]] | |||
* [[مقایسه قرارداد پیش فروش ساختمان با نهادهای مشابه و تشخیص ماهیت آن]] | |||
* [[چالش های استقلال یا عدم استقلال عقد احتمالی|چالشهای استقلال یا عدم استقلال عقد احتمالی]] | |||
* [[مطالعه تطبیقی قرارداد پیش فروش آپارتمان در حقوق ایران و انگلیس]] | |||
* [[واکاوی فقهی و حقوقی موجبات زوال ایجاب در قراردادهای الکترونیکی]] | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس|۲}} | ||
{{مواد قانون مدنی}} | |||
[[رده:مواد قانون مدنی]] | |||
[[رده:اموال]] | |||
[[رده:عقود-معین]] | |||
[[رده:بیع]] | |||
[[رده:مبیع]] | |||
{{ترتیبپیشفرض:ماده ۱۸۱۰}} | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۳ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۳
ماده ۳۶۱ قانون مدنی: اگر در بیع عین معین معلوم شود که مبیع وجود نداشته بیع باطل است.
مواد مرتبط
توضیح واژگان
- «بیع»، یعنی خرید و فروش،[۱] یا معامله مالی با مال دیگر.[۲]
- «عین معین»، مالی است که در عالم خارج موجود و مشخص باشد.[۳]
- «مبیع»، چیزی است که در معامله فروخته میشود.[۴]
نکات تفسیری دکترین ماده ۳۶۱ قانون مدنی
قراردادی که موضوع آن، فروش کالایی باشد که در آینده ایجاد میگردد؛ بیع کلی است؛ نه عین معین.[۵]
حکم ماده ۳۶۱ قانون مدنی، در مورد مبیع در حکم عین معین نیز، جاری است.[۶]
نکات توضیحی ماده ۳۶۱ قانون مدنی
طبیعت عقد تملیکی، دلالت بر وضع مفاد ماده ۳۶۱ قانون مدنی دارد؛ نه خصوصیت بیع.[۷]
نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۳۶۱ قانون مدنی
محتوای مندرج در این قسمت توسط هوش مصنوعی تولید شده است. |
- بیع باطل است اگر مشخص شود که مبیع وجود نداشتهاست.
- ماده ۳۶۱ قانون مدنی به موضوع بیع عین معین اشاره میکند.
- وجود مبیع در زمان عقد بیع، شرط صحت قرارداد است.
- بیع قراردادی است که مستلزم موجودیت کالا در زمان انعقاد است.
- عدم وجود عین در زمان تنظیم قرارداد منجر به بطلان آن میشود.
- ماده ۳۶۱ قانون مدنی به اطمینان از وجود مبیع در زمان عقد توجه دارد.
- صحت قرارداد وابسته به وجود واقعی مبیع در زمان انعقاد معامله است.
رویههای قضایی
- به موجب دادنامه شماره ۵۴۰ مورخه ۱۳۷۰/۸/۱۴ شعبه ۲۲ دیوان عالی کشور، اگر در بیع عین معین، به هنگام انعقاد قرارداد، مورد معامله وجود نداشته باشد؛ در این صورت الزام بایع به تحویل مبیع، صحیح نمیباشد.[۸]
- به موجب دادنامه شماره ۳۹۷ مورخه ۱۳۶۹/۶/۱۲ شعبه ۲۲ دیوان عالی کشور، بیع مالی که وجود خارجی ندارد؛ باطل است.[۹]
- رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره تکلیف دادگاه در فرض مردد بودن خواستهها
- نظریه شماره ۲۱۱۴/۹۵/۷ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۲۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه
مصادیق و نمونهها
- اگر مالک اسبی بخواهد آن را بفروشد؛ لازم است که آن حیوان، به هنگام انعقاد بیع موجود باشد و چنانچه معلوم گردد مورد معامله، پیش از تراضی طرفین توسط گرگ دریده شده است؛ در این صورت بیع مزبور، به دلیل فقدان یکی از شرایط اساسی معامله، باطل است.[۱۰]
مقالات مرتبط
- ماهیت حقوقی و شرایط ارکان اوراق بهادار اجاره
- بیع مال غیر موجود (موضوع ماده ۳۶۱ قانون مدنی)
- پیش فروش ساختمان به مثابه بیع مال معین اعتباری
- مقایسه ضمانت اجرای خریدار و فروشنده در فقه امامیه و حقوق ایران با بازفروش کالا در کنوانسیون بیع بینالمللی کالا (وین ۱۹۸۰)
- ماهیت و شرایط اختصاصی انعقاد قرارداد مرابحه در حقوق ایران
- فروش سر درختی از منظر فقه امامیه و حقوق ایران؛ بررسی روایی - تحلیلی
- واکاوی شرایط مهر و پرداخت آن به نرخ روز در حقوق ایران و مصر
- انتقال مالکیت در بیع مال آینده
- تحلیل شرط تقدیم انتقال مالکیت مبیع و آثار آن در حقوق ایران
- جنبههای حقوقی قراردادهای سرمایهگذاری بیع متقابل (Buy Back) مفهوم، ماهیت و تشریفات انعقاد
- انتقال مالکیت در بیع مال آینده
- حقوق پیشفروشنده در قانون پیشفروش ساختمان و مقایسه آن با حقوق بایع در قانون مدنی
- زمان انتقال مالکیت در قانون پیش فروش ساختمان مصوب سال ۱۳۸۹
- مقایسه قرارداد پیش فروش ساختمان با نهادهای مشابه و تشخیص ماهیت آن
- چالشهای استقلال یا عدم استقلال عقد احتمالی
- مطالعه تطبیقی قرارداد پیش فروش آپارتمان در حقوق ایران و انگلیس
- واکاوی فقهی و حقوقی موجبات زوال ایجاب در قراردادهای الکترونیکی
منابع
- ↑ بهرام بهرامی. حقوق مدنی (جلد ششم) عقد بیع-عقد اجاره. چاپ 4. نگاه بینه، 1392. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4020664
- ↑ حمید مسجدسرایی. ترمینولوژی فقه اصطلاح شناسی فقه امامیه. چاپ 1. پیک کوثر، 1391. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4086564
- ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد چهارم). چاپ 4. گنج دانش، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 337440
- ↑ مرتضی یوسف زاده. حقوق مدنی (جلد ششم) عقود معین. چاپ 1. انتشار، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3623352
- ↑ ناصر کاتوزیان. حقوق مدنی عقود معین (قسمت اول) (معاملات معوض، عقود تملیکی، بیع، معاوضه، اجاره، قرض). چاپ 6. مدرس، 1374. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3647232
- ↑ ناصر کاتوزیان. دوره مقدماتی حقوق مدنی (جلد اول) (درسهایی از عقود معین) (بیع، اجاره، قرض، جعاله، شرکت، صلح). چاپ 13. گنج دانش، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2877452
- ↑ سعید منصوری. ماهیت قرارداد استصناع در حقوق ایران. چاپ 1. میزان، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2728932
- ↑ یداله بازگیر. قانون مدنی در آیینه آرای دیوانعالی کشور (در بیع و احکام راجع به آن) (مواد 338 الی 395). چاپ 1. فردوسی، 1379. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 148240
- ↑ یداله بازگیر. قانون مدنی در آیینه آرای دیوانعالی کشور (در بیع و احکام راجع به آن) (مواد 338 الی 395). چاپ 1. فردوسی، 1379. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 148248
- ↑ سیدحسن امامی. حقوق مدنی (جلد اول) (در اموال، مالکیت، حق انتفاع، حق ارتفاق، تعهدات بهطور کلی، بیع و معاوضه). چاپ 17. اسلامیه، 1375. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 529400