ماده ۱۲۴ قانون مدنی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
اگر از قدیم سرتیر عمارتی روی دیوار مختصی همسایه بوده و سابقه‌ی این تصرف معلوم نباشد باید به حال سابق باقی بماند و اگر به سبب خرابی عمارت و نحو آن، سرتیر برداشته شود صاحب عمارت می‌تواند آن را تجدید کند و همسایه حق ممانعت ندارد مگر این که ثابت نماید وضعیت سابق به صرف اجازه او ایجاد شده بوده است.
'''ماده ۱۲۴ قانون مدنی''': اگر از [[قدیم]] [[سر تیر|سرتیر]] عمارتی روی دیوار مختصی همسایه بوده و سابقه‌ این [[تصرف]] معلوم نباشد باید به حال سابق باقی بماند و اگر به سبب خرابی عمارت و نحو آن، سرتیر برداشته شود صاحب عمارت می‌تواند آن را تجدید کند و همسایه [[حق]] ممانعت ندارد مگر این که ثابت نماید وضعیت سابق به صرف [[اذن در ارتفاق|اجازه]] او ایجاد شده بوده است.
 
 
*{{زیتونی|[[ماده ۱۲۳ قانون مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}}
*{{زیتونی|[[ماده ۱۲۳ قانون مدنی|مشاهده ماده قبلی]]}}
*{{زیتونی|[[ماده ۱۲۵ قانون مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}}
*{{زیتونی|[[ماده ۱۲۵ قانون مدنی|مشاهده ماده بعدی]]}}
== مواد مرتبط ==
* [[ماده ۱۲۱ قانون مدنی]]
* [[ماده ۹۵ قانون مدنی]]
* [[ماده ۹۷ قانون مدنی]]
== توضیح واژگان ==
== توضیح واژگان ==
به وضعیت مجهول حدوث حق در مالی معین، قدیم گویند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد چهارم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=338708|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref>  
مقصود از «قدیم» در '''ماده ۱۲۴ قانون مدنی'''، وضعیت مجهول حدوث حق در [[مال|مالی]] معین است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد چهارم)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=338708|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=4}}</ref>  
 
== نکات تفسیری دکترین ماده ۱۲۴ قانون مدنی ==
== کلیات توضیحی تفسیری دکترین ==
تصرف در حق نیز مانند تصرف در [[عین معین|عین]]، [[دلیل]] استحقاق صاحب آن می باشد و کسی نمی تواند مانع اعمال حقوق اشخاص گردد،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مدنی (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=236848|صفحه=|نام۱=سیدعلی|نام خانوادگی۱=حائری شاه باغ|چاپ=3}}</ref> بنابراین [[اماره حق ارتفاق|تصرف به عنوان حق ارتفاق]] را باید دلیل وجود این حق دانست، زیرا فرض بر این است که متصرف در ملک دیگری، حق خود را به موجب [[قانون]] به دست آورده و کسی که [[مدعی]] خلاف این امر می باشد، باید برای [[اثبات]] صحت [[ادعا|ادعای]] خود، دلیل بیاورد،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دوره مقدماتی حقوق مدنی (جلد اول) (اشخاص و اموال)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=13376|صفحه=|نام۱=سیدحسین|نام خانوادگی۱=صفایی|چاپ=11}}</ref> به عبارت دیگر تصرف به عنوان حق ارتفاق، دلیل وجود چنین حقی است و چون سابقه تصرف روشن نیست؛ بر [[مالکیت]] صاحب دیوار رجحان دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=93484|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=26}}</ref> مبنای '''ماده ۱۲۴ قانون مدنی'''، [[استصحاب]] [[حق ارتفاق]] بوده که البته ممکن است از [[حجیت]] لازم برخوردار نباشد، زیرا باید بین مواردی که اذن [[مالک]]، ضمن [[عقد لازم]] یا غیر آن به وجود می آید، قائل به تفکیک گردید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=81276|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=1}}</ref> اذنی که ضمن عقد لازم، اعطا گردیده باشد، قابل [[رجوع]] نیست، نظیر موردی که [[بیع|بایع]] به [[مشتری|خریدار]] اذن می دهد تا سرتیر ملک خود را روی دیوار اختصاصی او قرار دهد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=80768|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=1}}</ref>  
بدیهی است درمواردی که حق ارتفاق، به موجب اذن به وجود می آید؛ کیفیات حق مزبور نیز، باید تابع کیفیات اذن مالک ملکی باشد که حق ارتفاق، در آن محل قرار دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دوره متوسط شرح قانون مدنی (حقوق اموال)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=187416|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=6}}</ref>
 
تصرف در حق نیز، مانند تصرف در عین، دلیل استحقاق صاحب آن می باشد؛ و کسی نمی تواند مانع اعمال حقوق اشخاص گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مدنی (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1386|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=236848|صفحه=|نام۱=سیدعلی|نام خانوادگی۱=حائری شاه باغ|چاپ=3}}</ref>
 
تصرف به عنوان حق ارتفاق را، باید دلیل وجود این حق دانست. زیرا فرض بر این است که متصرف در ملک دیگری، حق خود را، به موجب قانون به دست آورده؛ و کسی که مدعی خلاف این امر می باشد؛ باید برای اثبات صحت ادعای خود، دلیل بیاورد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دوره مقدماتی حقوق مدنی (جلد اول) (اشخاص و اموال)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=13376|صفحه=|نام۱=سیدحسین|نام خانوادگی۱=صفایی|چاپ=11}}</ref>
 
اذنی که ضمن عقد لازم، اعطا گردیده باشد؛ قابل رجوع نیست؛ نظیر موردی که بایع، به خریدار اذن می دهد تا سرتیر ملک خود را، روی دیوار اختصاصی او قرار دهد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=80768|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=1}}</ref>


مبنای این ماده، استصحاب حق ارتفاق بوده؛ که البته، ممکن است از حجیت لازم برخوردار نباشد. زیرا باید بین مواردی که اذن مالک، ضمن عقد لازم یا غیر آن، به وجود می آید؛ قائل به تفکیک گردید.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=81276|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=1}}</ref>
گفتنی است در مواردی که حق ارتفاق، به موجب اذن به وجود می آید؛ کیفیات حق مزبور نیز، باید تابع کیفیات اذن مالک ملکی باشد که حق ارتفاق، در آن محل قرار دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دوره متوسط شرح قانون مدنی (حقوق اموال)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=187416|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=6}}</ref>


تصرف به عنوان حق ارتفاق، دلیل وجود چنین حقی است؛ و چون سابقه تصرف روشن نیست؛ بر مالکیت صاحب دیوار رجحان دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=93484|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=26}}</ref>
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۱۲۴ قانون مدنی ==
{{هوش مصنوعی (ماده)}}
# اگر سرتیر عمارتی از قدیم بر دیوار همسایه قرار داشته باشد و سوابق تصرف مشخص نباشد، باید وضعیت به حالت سابق حفظ شود.
# در صورت تخریب عمارت و برداشتن سرتیر، صاحب عمارت مجاز به تجدید سرتیر است.
# همسایه نمی‌تواند مانع تجدید سرتیر شود مگر اینکه ثابت کند وضعیت سابق با اجازه او ایجاد شده بوده است.
# به عبارتی، وجود اجازه همسایه در وضعیت اولیه، مانع اصلی برای تجدید سرتیر می‌باشد.
== مطالعات فقهی ==
=== سوابق فقهی ===


== سوابق فقهی ==
* اگر تیرهای خانه کسی، بر روی دیوار خانه همسایه، قرار داده شده باشد؛ [[ظهور]] بر این دارد که از روی حق بوده مگر اینکه خلاف آن اثبات گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی و فتاوای امام خمینی (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=سمت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=51144|صفحه=|نام۱=عبداله|نام خانوادگی۱=کیایی|چاپ=1}}</ref>
اگر تیرهای خانه کسی، بر روی دیوار خانه همسایه، قرار داده شده باشد؛ ظهور بر این دارد که از روی حق بوده؛ مگراینکه خلاف آن اثبات گردد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مدنی و فتاوای امام خمینی (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1384|ناشر=سمت|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=51144|صفحه=|نام۱=عبداله|نام خانوادگی۱=کیایی|چاپ=1}}</ref>


== رویه‌های قضایی ==
* [[رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره ابطال مصوبه ۱۱/۸/۸۴ شورای اسلامی شهر اصفهان]]
== مقالات مرتبط ==
* [[امارۀ مالکیت]]
* [[بررسی وضعیت حقوقی نظریة تملیک از طریق تعهّد یک‌جانبه در فقه و حقوق ایران]]
== منابع ==
== منابع ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
خط ۲۸: خط ۳۵:
[[رده:مواد قانون مدنی]]
[[رده:مواد قانون مدنی]]
[[رده:اموال]]
[[رده:اموال]]
[[رده:احکام و آثار املاک نسبت به املاک مجاور]]
[[رده:حق ارتفاق]]
[[رده:حق ارتفاق]]
{{DEFAULTSORT:ماده 0620}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۳

ماده ۱۲۴ قانون مدنی: اگر از قدیم سرتیر عمارتی روی دیوار مختصی همسایه بوده و سابقه‌ این تصرف معلوم نباشد باید به حال سابق باقی بماند و اگر به سبب خرابی عمارت و نحو آن، سرتیر برداشته شود صاحب عمارت می‌تواند آن را تجدید کند و همسایه حق ممانعت ندارد مگر این که ثابت نماید وضعیت سابق به صرف اجازه او ایجاد شده بوده است.

مواد مرتبط

توضیح واژگان

مقصود از «قدیم» در ماده ۱۲۴ قانون مدنی، وضعیت مجهول حدوث حق در مالی معین است.[۱]

نکات تفسیری دکترین ماده ۱۲۴ قانون مدنی

تصرف در حق نیز مانند تصرف در عین، دلیل استحقاق صاحب آن می باشد و کسی نمی تواند مانع اعمال حقوق اشخاص گردد،[۲] بنابراین تصرف به عنوان حق ارتفاق را باید دلیل وجود این حق دانست، زیرا فرض بر این است که متصرف در ملک دیگری، حق خود را به موجب قانون به دست آورده و کسی که مدعی خلاف این امر می باشد، باید برای اثبات صحت ادعای خود، دلیل بیاورد،[۳] به عبارت دیگر تصرف به عنوان حق ارتفاق، دلیل وجود چنین حقی است و چون سابقه تصرف روشن نیست؛ بر مالکیت صاحب دیوار رجحان دارد.[۴] مبنای ماده ۱۲۴ قانون مدنی، استصحاب حق ارتفاق بوده که البته ممکن است از حجیت لازم برخوردار نباشد، زیرا باید بین مواردی که اذن مالک، ضمن عقد لازم یا غیر آن به وجود می آید، قائل به تفکیک گردید.[۵] اذنی که ضمن عقد لازم، اعطا گردیده باشد، قابل رجوع نیست، نظیر موردی که بایع به خریدار اذن می دهد تا سرتیر ملک خود را روی دیوار اختصاصی او قرار دهد.[۶]

گفتنی است در مواردی که حق ارتفاق، به موجب اذن به وجود می آید؛ کیفیات حق مزبور نیز، باید تابع کیفیات اذن مالک ملکی باشد که حق ارتفاق، در آن محل قرار دارد.[۷]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۱۲۴ قانون مدنی

  1. اگر سرتیر عمارتی از قدیم بر دیوار همسایه قرار داشته باشد و سوابق تصرف مشخص نباشد، باید وضعیت به حالت سابق حفظ شود.
  2. در صورت تخریب عمارت و برداشتن سرتیر، صاحب عمارت مجاز به تجدید سرتیر است.
  3. همسایه نمی‌تواند مانع تجدید سرتیر شود مگر اینکه ثابت کند وضعیت سابق با اجازه او ایجاد شده بوده است.
  4. به عبارتی، وجود اجازه همسایه در وضعیت اولیه، مانع اصلی برای تجدید سرتیر می‌باشد.

مطالعات فقهی

سوابق فقهی

  • اگر تیرهای خانه کسی، بر روی دیوار خانه همسایه، قرار داده شده باشد؛ ظهور بر این دارد که از روی حق بوده مگر اینکه خلاف آن اثبات گردد.[۸]

رویه‌های قضایی

مقالات مرتبط

منابع

  1. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد چهارم). چاپ 4. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 338708
  2. سیدعلی حائری شاه باغ. شرح قانون مدنی (جلد اول). چاپ 3. گنج دانش، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 236848
  3. سیدحسین صفایی. دوره مقدماتی حقوق مدنی (جلد اول) (اشخاص و اموال). چاپ 11. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 13376
  4. ناصر کاتوزیان. قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی. چاپ 26. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 93484
  5. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد اول). چاپ 1. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 81276
  6. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد اول). چاپ 1. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 80768
  7. محمدجعفر جعفری لنگرودی. دوره متوسط شرح قانون مدنی (حقوق اموال). چاپ 6. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 187416
  8. عبداله کیایی. قانون مدنی و فتاوای امام خمینی (جلد دوم). چاپ 1. سمت، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 51144