ماده ۱۴۴ قانون مدنی

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ماده ۱۴۴ قانون مدنی: احیای اطراف زمین موجب تملک وسط آن نیز می‌باشد.

مواد مرتبط

آیین‌نامه، بخش نامه و دستورالعمل‌های مرتبط

توضیح واژگان

مراد از «احیای زمین» آن است که اراضی موات و مباحه را به وسیلهٔ عملیاتی که در عرف، آباد کردن محسوب است از قبیل زراعت، درختکاری، بنا ساختن و غیره قابل استفاده نمایند.[۱]

نکات تفسیری دکترین ماده ۱۴۴ قانون مدنی

مفاد ماده ۱۴۴ قانون مدنی، یکی از مهمترین توابع عرفی مالکیت را دربر می‌گیرد.[۲][۳] تبعی بودن مالکیت وسط زمین اقتضا می‌نماید که بین قسمت احیا شده و توابع آن، تناسب عرفی وجود داشته باشد.[۴]

جهت تفسیر ماده ۱۴۴ قانون مدنی، نیاز است که به تبصره ماده ۱ آیین‌نامه قانون زمین شهری مراجعه گردد.[۵]

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۱۴۴ قانون مدنی

  1. احیای اطراف زمین به معنای آباد کردن یا استفاده از زمین‌های اطراف یک منطقه است.
  2. با احیای اطراف زمین، مالکیت وسط زمین نیز به شخصی که احیاء کرده‌است انتقال می‌یابد.
  3. قوانین مربوط به احیای زمین به منظور تشویق آبادانی و استفاده بهینه از منابع زمین وضع شده‌اند.
  4. ماده ۱۴۴ قانون مدنی به مالکیت از طریق عمل بر روی زمین اشاره دارد و نشان‌دهنده رابطه بین اقدامات فرد و حقوق ملکی اوست.
  5. موضوع مالکیت در این ماده به‌طور خاص به اراضی اشاره دارد و اجرای احراز آن بر اساس عرف و رویه قضایی ممکن است متغیر باشد.
  6. احیای زمین ممکن است شامل فعالیت‌هایی مانند کشاورزی، احداث ساختمان یا دیگر اقدامات توسعه‌ای باشد.

مطالعات فقهی

مستندات فقهی

  • با استناد به روایتی از حضرت محمد، اگر شخصی اطراف زمینی را دیوارکشی نماید؛ مالک کل زمین می‌گردد.[۶]

سوابق فقهی

  • این نظر مطرح شده‌است که بنا بر قول مشهور، احیا کننده زمین موات، مالک معدن داخل آن نیز می‌گردد.[۷]

رویه‌های قضایی

انتقادات

قانونگذار باید نحوه عمران اطراف زمین را منوط به تشخیص عرف و عادت و نیز رعایت میزان توانایی و قدرت احیا کننده می‌نمود.[۹]

مصادیق و نمونه‌ها

  • اگر شخص، اطراف اراضی زراعی را آباد گرداند؛ مالک وسط آن نیز می‌گردد، اما عمران گوشه ای کوچک از زمین چند هزار متری را نمی‌توان دلیل تملک احیا کننده نسبت به وسط زمین دانست.[۱۰][۱۱]

مقالات مرتبط

منابع

  1. ماده ۱۴۱ قانون مدنی
  2. ناصر کاتوزیان. دوره مقدماتی حقوق مدنی (اموال و مالکیت). چاپ 30. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2942592
  3. ناصر کاتوزیان. دوره مقدماتی حقوق مدنی (اموال و مالکیت). چاپ 30. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2942596
  4. ناصر کاتوزیان. دوره مقدماتی حقوق مدنی (اموال و مالکیت). چاپ 30. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2942596
  5. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مجموعه محشای قانون مدنی. چاپ 3. گنج دانش، 1387.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1709680
  6. احمد اسماعیل تبار، سیداحمدرضا حسینی و محمدحسین (ترجمه) مهوری. منابع فقه شیعه ترجمه جامع احادیث الشیعه آیةاله سیدحسین بروجردی (جلد بیست وسوم) (معاملات 1). چاپ 1. فرهنگ سبز، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3759508
  7. محمدجعفر جعفری لنگرودی. الفارق (دایرةالمعارف عمومی حقوقی) (جلد سوم) (عده). چاپ 1. گنج دانش، 1386.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4501892
  8. یداله بازگیر. منتخب آرای دیوانعالی کشور پیرامون مسائل اراضی و آب. چاپ 3. فردوسی، 1384.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 1836504
  9. محمدجعفر جعفری لنگرودی. دوره متوسط شرح قانون مدنی (حقوق اموال). چاپ 6. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 187732
  10. سیدحسن امامی. حقوق مدنی (جلد اول) (در اموال، مالکیت، حق انتفاع، حق ارتفاق، تعهدات به‌طور کلی، بیع و معاوضه). چاپ 17. اسلامیه، 1375.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 525796
  11. ناصر کاتوزیان. دوره مقدماتی حقوق مدنی (اموال و مالکیت). چاپ 30. میزان، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2942596