ماده ۴۳۵ قانون مدنی

ماده ۴۳۵ قانون مدنی: خیار عیب بعد از علم به آن، فوری است.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۴۲۲ قانون مدنی
• ماده ۲ قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان

توضیح واژگان

• «علم»، به معنای اطمینان اجمالی یا تفصیلی از وقوع امری می باشد.
• «فوری»، یعنی اولین وقت ممکن و مدتی متعارف که انسان در آن شرایط، امری را بدون وقفه انجام می‌دهد.

مطالعات تطبیقی

• برخلاف حقوق ایران که قانونگذار، جهت اعمال خیار عیب، مهلتی را در نظر نگرفته است؛ به موجب کنوانسیون بین‌المللی بیع کالا، مشتری در مدت دو سال از انعقاد بیع می‌تواند نسبت به تشخیص عیب مبیع، و صدور اخطاریه برای فروشنده اقدام نماید، و مهلت مقرر در کنوانسیون یاد شده جهت اعمال خیار عیب، دلالتی بر عدم فوریت این خیار، از منظر تدوین کنندگان آن معاهده ندارد.

• به موجب ماده ۴۵۰ قانون مدنی مصر، اگر مشتری، در صورت معیوب بودن کالا در مدت مقرر، اخطار عیب را به بایع داده باشد؛ می‌تواند از اختیاراتی که مقنن برای او به رسمیت شناخته‌ است؛ استفاده نماید.

فلسفه و مبانی نظری ماده

علت وضع ماده ۴۳۵ قانون مدنی، جلوگیری از ضرر فروشنده، بر اثر تأخیر مشتری در اعمال خیار عیب است.

نکات تفسیری دکترین ماده ۴۳۵ قانون مدنی

عرف، ملاک تشخیص فوریت موضوع ماده ۴۳۵ قانون مدنی است. در صورت معیوب بودن کالا، خریدار باید در کوتاه‌ترین مدت عرفی، نسبت به اعمال خیار عیب اقدام نماید؛ در غیر این صورت خیار او ساقط خواهد شد.

به نظر برخی از حقوقدانان، سقوط خیار عیب، به دلیل تأخیر در اعمال آن، دلالت بر زوال حق مطالبه ارش ندارد، مگر اینکه صاحب خیار، حق اخذ ارش را نیز ساقط نموده باشد، و به نظر برخی دیگر، به دلالت ظاهر، سقوط خیار عیب، حاکی از زوال حق مطالبه ارش نیز خواهد بود.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۴۳۵ قانون مدنی

1. خیار عیب به معنای حق فسخ قرارداد به علت وجود عیب است.
2. فوریت خیار عیب به معنای این است که باید به محض اطلاع از عیب اقدام شود.
3. تأخیر در اعمال خیار عیب ممکن است به از بین رفتن این حق منجر شود.
4. علم به عیب شرط لازم برای شروع فوریت خیار عیب است.

رویه های قضایی

• به موجب دادنامه شماره ۷۸۲ صادر شده در سال ۱۳۷۲ شعبه ۳ دیوان عالی کشور، با توجه به اینکه خریدار، پس از گذشت ۲۵ روز از تاریخ آگاهی از عیب مبیع، مبادرت به طرح دعوا نموده و تأخیر مزبور در اعمال خیار، منافی با فوریت خیار عیب دارد؛ بنابراین حکم به زوال خیار وی صادر می‌گردد.

• رای دادگاه درباره محدوده فوریت خیار عیب (دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۰۲۲۴۳۰۰۵۷۰)

• رای دادگاه درباره اعمال خیار عیب علیرغم اقدام به تعمیر مبیع معیوب (دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۳۰۰۱۳۱)

مقالات مرتبط

• بررسی تطبیقی خیار تدلیس با خیار عیب و خیار تخلف از وصف
• فوریت یا تراخی در اعمال خیار